JONGERENHUISVESTING

Helaas nog steeds een voor veel jongeren actueel probleem in de Rivierenbuurt.
Interview van Marian Tardij met Duco Adema (Wethouder van o.a. Welzijn, Openbare orde en Veiligheid en Bouwen en Wonen).
Naar aanleiding van het WOOR-Jongerendebat van 24 november 2006.

Mijn naam is Marian Tardij, 22 jaar. Ik ben opgegroeid in stadsdeel Zuideramstel en heb een turbulente jeugd gehad. Ik heb gebruik gemaakt van verschillende vormen van opvang; de Elandsgracht, Lucifer, het Poortgebouw en het Leger des Heil. Opvallend vind ik dat het altijd ging om opvang buiten mijn eigen stadsdeel. Inmiddels ben ik bekend met de eindeloze wachttijden die er zijn. Wachttijden voor ambulante hulpverlening van Spirit, wachttijden voor een overbruggingsplek en dan ook nog de wachttijden voor Begeleid Wonen Amsterdam. Dankzij mijn motivatie en uithoudingsvermogen én de ondersteuning vanuit het streetcornerwork ben ik in staat geweest deze wachttijden te doorstaan. Toch zijn er veel jongeren van mijn leeftijd die hiertoe niet in staat zijn.

Marian: Wat vindt u van onze jongeren uit dit stadsdeel?

Adema: In de eerste plaats hebben we veel jongeren in dit stadsdeel, meer dan dat er wonen. Er zitten ook veel jongeren hier op school. Zoals we ook contact hebben met andere buurbewoners willen we ook contact hebben met de jongeren. Nou is dat niet altijd even gemakkelijk. Dat ligt ook aan het stadsdeelbestuur, omdat we niet specifiek met jongeren bezig zijn of ouderen maar meer met de inrichting van een gebied. Het herprofileren van een straat, het bouwen van woningen. Dan krijgen we ook gelijk te maken met de vraag; bouwen we voldoende woningen voor jongeren?

Marian: Nee.

Adema: Het is niet zo dat we ons alleen richten op jongeren. Aan de andere kant meen ik ook dat jongeren het lastig vinden om zich actief met het bestuur, de politiek te bemoeien. In de 2 grote wijken in dit stadsdeel hebben we een paar jaar geleden met succes een Jongeren Adviesraad opgezet, onlangs is dit weer gebeurd maar die is inmiddels verwaterd.   

Marian: Maar denkt u niet dat u een te jonge groep hiervoor heeft aangetrokken? Bij jongeren tussen de 17 en 20 jaar ligt de prioriteit bij uitgaan en plezier maken. Ik denk dat u zich meer had moeten richten op jongeren van mijn leeftijd 22, 23 jaar. Deze groep volgt ook het nieuws en weten wat er speelt onder de leeftijdsgroep.

Adema: Juist voor die groep wordt het nog lastiger. Want een deel werkt of studeert en ander deel woont hier vaak tijdelijk op een kamer. Er is ook een deel van deze groep die helaas geen werk heeft of studeert. Deze jongeren komen niet meer in het jongerencentrum. Die groep is moeilijk te benaderen. In deze groep zijn er veel verschillen tussen jongeren. Misschien wel meer verschillen dan bij mensen die 40 jaar oud zijn.

Marian: Laten we maar door gaan met de volgende vraag. Heeft u zelf kinderen, heeft u ervaring met kinderen tussen de 13 en 23 jaar, wat weet u van dak-en-thuisloze jongeren in dit stadsdeel?

Adema: Ik heb zelf een dochtertje maar die is nog maar net 30 maanden dus dat zegt helemaal niks als het gaat om de groep tussen de 13 en 23. Van jongeren rond die leeftijd weet ik zelf niet zoveel behalve wat ik weet van toen ik zelf die leeftijd had. Wat betreft de dak-en-thuisloze jongeren, om terug te komen op je eerdere opmerking dat je zelf buiten het stadsdeel gebruik hebt gemaakt van opvang in Amsterdam hebben wij het niet zo georganiseerd dat er in elke stadsdeel bepaalde opvang is. In dit stadsdeel is er een groep volwassenen die we opvangen en begeleiden. In de Vechtstraat hebben we hiervoor het HVO. In andere delen van de stad worden er jongeren opgevangen.

Marian: Ik persoonlijk vind dat er in Zuideramstel ook opvang voor jongeren moet komen. Vooral omdat er wachtlijsten zijn. Er is te weinig opvang voor jongeren!

Adema: Dat verbaast mij een beetje. Ik ben niet zo lang geleden naar een bijeenkomst geweest gericht op jeugdbeleid. Hier waren alle instanties die zich bezig houden met de jeugdvoorzieningen aanwezig; BJAA, Spirit etc. Hier is mij vertelt dat er helemaal geen wachttijden zijn in dit deel van de stad, erger nog dat er zelfs tientallen plaatsen beschikbaar zijn. Daar was ik zelf heel verbaasd over.

Marian: Nou dat verhaal ken ik eerlijk gezegd niet. Ik ben er zelf nog steeds niet.

Adema: Waarvoor sta jij nog op de wachtlijst?

Marian: Voor BWA. Ik heb zelf gebruik gemaakt van verschillende vormen van opvang, overbruggingsplekken geregeld. Ik heb zelfs in het Vondelpark geslapen. Ik ben er nu nog niet! De wachttijden zijn heel lang en ik kan hier, sorry dat ik het zeg, echt pissig om worden.

Adema: Voor BWA ken ik niet precies de wachtlijsten, daar is er misschien wel een wachtlijst. Maar bij de reguliere opvang zijn er op dit moment wel plaatsen beschikbaar. Voor BWA kan dit anders zijn. Maar het is nu niet zo dat wij in dit stadsdeel zo maar BWA kunnen realiseren. Neem nou de Rivierenbuurt, daar zou niet zo maar BWA gerealiseerd kunnen worden.

Marian: Zou dit ook niet in de toekomst een mogelijkheid zijn?

Adema: Nou dan zou er in de eerst plaats gekeken moeten worden waar dit zou kunnen. We zitten met huizen die in de jaren 30 van de vorige eeuw zijn gebouwd. Deze woningen zijn moeilijk om te bouwen tot geschikte woningen voor BWA.

Marian: Ik heb het ook niet over de Rivierenbuurt, maar over het gehele stadsdeel. Er worden zoveel nieuwe woningen gebouwd.

Adema: Dan heb je het vooral over de woningen op de Zuidas, nou dat is een apart verhaal aangezien dat dure grond is.

Marian: Mooi krijgen jongeren ook eens wat duurs!

Adema: Er komen wel goedkopere woningen voor studenten.

Marian: Daar krijgen we het weer, voor de studenten. Dat schiet mij echt in het verkeerde keelgat. Het is altijd voor de studenten. Hoe zit het dan met de jongeren die in Amsterdam wonen en met problemen kampen? Er wordt geklaagd over straatjongeren en overlast veroorzaakt door jongeren. Studenten kiezen ervoor om uit huis te gaan. Jongeren die uit Amsterdam komen en eruit getrapt worden kiezen er niet voor! En dan worden er weer woningen gebouwd voor de studenten maar niet voor ons! Terwijl ik 22 jaar oud ben en dolgraag mijn eigen huis wil moet ik als Amsterdamse wachten terwijl een student uit Arnhem een woning krijgt!

Adema: Iedereen moet op zichzelf wonen of je nu uit Amsterdam komt of een andere stad. Ik vind ook dat iedereen een plek zou moeten kunnen krijgen. Het is zo dat in deze buurt het heel moeilijk is om woningen te realiseren voor jongeren.

Marian: Maar dit kan wel voor studenten!

Adema: Op de Zuidas kan het wel voor studenten. Ik denk dat ik daarover gewoon een realistisch verhaal moet vertellen. Het is niet mogelijk om daar Begeleid Wonen Amsterdam te realiseren. Er zijn veel behoeftes, óók in deze buurt. Er zijn ouderen die hier jaren geleden zijn komen wonen en nu ouder zijn en niet meer goed de trap op en neer kunnen waardoor hun woning niet meer geschikt is. Vroeger was het zo dat ouderen naar een bejaardenhuis gingen maar nu is dat niet meer zo. Voor veel mensen is langer zelfstandig wonen het prettigst. Hierdoor zijn er mensen die op de 2e en 3e verdieping wonen mét beperkingen die nauwelijks de deur uit komen. Daarom willen we de schaarse ruimte die wij hebben gebruiken om woningen voor ouderen te realiseren. We geven aan ouderen vooral voorrang. Als je aan mij vraagt waar geef je nu de voorkeur aan dan zeg ik aan ouderen, die hebben het nu het moeilijkst!

Marian: Die hebben het nu het moeilijkst! Dus ik kan nog even in het Vondelpark slapen? Mijnheer, weet u hoeveel jongeren op straat slapen?

Adema: Nee, dat weet ik niet.

Marian: Dat weet u niet omdat u zich er niet in verdiept! Met alle respect voor ouderen want zij zijn de basis van de maatschappij, maar de jongeren zijn de toekomst! Dit brengt me dan ook meteen op het volgende probleem: veel dak-en-thuislozen staan nergens ingeschreven, hierdoor komen zij niet in aanmerking voor schuldsanering, zorgtoeslag en BWA. Erkent u dit probleem en heeft u over een oplossing nagedacht?

Adema: Ik erken dit probleem maar zie het meer als een algemeen probleem en niet alleen als een probleem van jongeren.

Marian: Heeft u misschien nagedacht over een oplossing hiervoor?

Adema: Nou ik denk dat er al wat dingen geregeld zijn op dit gebied. Veel instanties zoals Spirit richten zich op de jongere, om hen te helpen hun leven weer op orde te krijgen.

Marian: Dit is nog steeds te weinig hulp, en dan hebben we ook nog die enorme wachtlijsten. Ik kan nu bij Spirit met maar één hulpvraag terecht.

Adema: Bij een bijeenkomst met verschillende organisaties, die zich bezig houden met jongeren, werd ons gemeld dat er geen wachttijden zijn, er zijn zelfs plekken vrij. Ik was hier zelf heel verbaasd over. Ik had zelf een noodklok verwacht.

Wladimir Cossinga (Beleidsmedewerker Jeugd en Veiligheid): De wachttijden komen vaak voort uit papierwerk dat moet plaatsvinden alvorens de jongeren geplaatst worden. Dit is een bureaucratisch probleem. Dit wordt binnenkort ook met de verschillende partijen besproken. Jongeren moeten eerst geplaatst worden, later kan het papierwerk geleverd worden.

Marian: Hoe zit het dan met de vereiste van BWA dat jongeren twee jaar aaneengesloten ingeschreven moeten staan bij de burgerlijke stand?

Adema: Dit betreft wederom een bureaucratische eis.

Marian: Ja, maar dit is wel een groot probleem voor dak en thuisloze jongeren. Er moet hier echt over worden gesproken. Vandaar dit interview, we proberen op deze manier mensen te bereiken die hier iets aan kunnen veranderen.

Adema: Ik ga dit aankaarten en uitzoeken hoe dit nou precies zit. Ook ga ik na of er meer van dit soort knelpunten zijn.

Marian: Om terug te komen op het niet hebben van een inschrijfadres. Bij de Herengracht kun je je inschrijven op het moment dat je dakloos bent. Dit kan echter alleen als je een uitkering aanvraagt. Veel jongeren hebben een inschrijfadres nodig en hulp op andere leefgebieden maar kunnen hier niet terecht als ze geen uitkering aanvragen. Moet er geen hulpverleningsinstantie komen gericht op deze groep. Een instantie waar jongeren terecht kunnen voor informatie over bijvoorbeeld het invullen van belastingformulieren?

Adema: Voor dit soort vragen zijn er twee plekken waar je terecht kunt in dit stadsdeel. In de Lekstraat heb je het loket Zorg en Samenleven, daar kunnen mensen van alle leeftijden terecht met vragen over inkomen, wonen en zorg. Dan hebben we ook nog een Jongeren Loket samen met Zuid. Hier kunnen jongeren terecht met vragen over werk en school. Maar als je het hebt over de Sociale Dienst dan moeten we een keer samen kijken of we ook daar iets aan kunnen doen. Dan moeten we bij de Centrale Stad zijn, die gaan namelijk over de Sociale Dienst.

Marian: Veel voorzieningen voor jongeren zijn vaak gericht om overlast tegen te gaan. Het gaat hier over het algemeen om overlast veroorzaakt door jongens. Meiden van rond de 16+ ontbreken vaak in het straatbeeld. Hierdoor is het onduidelijk hoe het met deze groep gaat. Bent u ook van mening dat er in deze groep geïnvesteerd dient te worden?

Adema: Ja, dit is ook één van de punten die we met het jongerenwerk bespreken. Het is heel lastig om deze groep te bereiken. De meiden van rond de 13, 14 jaar komen vaak nog naar het jongerencentrum, de groep daarboven niet. Deze groep meiden van 16+ hebben hele uiteenlopende interesses waardoor het moeilijk wordt een passend aanbod te creëren. Dit is niet zo eenvoudig maar we proberen het wel. In Buitenveldert is er sinds een jaar een nieuw centrum. Het blijft echter nog steeds moeilijk de hangjongeren van de straat het jongerencentrum in te krijgen. De meiden van 16+ zijn een moeilijk te bereiken groep. Ik doe een uitnodiging aan jou om hierover mee te denken. Jij en ook andere meiden kunnen ons hierover goed adviseren.

Marian: Jongeren die langere periode vast hebben gezeten moeten ondersteund worden bij hun reïnte-gratieproces in de maatschappij. Vaak komt het voor dat jongeren weer in dezelfde leefomstandigheden terecht komen die hun detentie heeft veroorzaakt. Dezelfde buurt, dezelfde vrienden, geen werk en geen school. Hoe zit het met voorzieningen voor ex-gedetineerde jongeren?

Adema: Wat mij opvalt is dat mensen veel langs elkaar heen werken. Men doet alleen het eigen ding. Als de begeleiding ophoudt komt er vaak geen verdere begeleiding tot stand. Er moet hier meer samenhang in komen. Er moet één iemand komen die verantwoordelijk is voor de begeleiding. Ik onderschrijf jou probleem en we zijn er mee bezig.

Marian: Dan heb ik verder geen vragen meer.

Adema: Je hebt het heel goed gedaan, het was écht een gesprek.

Streetcornerwork werkt voor jongeren en jongvolwassenen die de maatschappelijke aansluiting hebben gemist of dreigen te missen. Zij kampen met problemen op terreinen als wonen, financiën, scholing, werk, justitie, sociaal netwerk, vrije tijdsbesteding en gezondheid (waaronder alcohol- en drugsverslaving en psychiatrische problematiek). Deze problemen hangen nauw met elkaar samen. De veldwerkers van Streetcornerwork leggen o.a. contact met jongeren op straten, pleinen, coffeeshops etc.
Voor meer informatie: www.streetcornerwork.eu

Wij danken de hr. Adema, Marian Tardij en Streetcornerwork voor de actuele input en hopen hiermee een aanzet te hebben gegeven.